تولید قطعات بتنی در کارخانه های مجاز با احتساب عمر مفیدی که این قطعات پیدا می کنند برای شهرداری ها و کارفرمایان مقرون به صرفه است، اما دراکثر پروژه ها مجریان معمولا منافع عمومی را چندان مورد توجه قرار نمی دهندرعایت شرایط اقلیمی و تغییرات جوی در اجرای پروژه های عمرانی از جمله نکاتی است که متاسفانه در کشور ما چندان مورد توجه قرار نمی گیرد و ماحصل این بی توجهی نیز معمولا در کیفیت پروژه های عمرانی تاثیر منفی به جا می گذارد.مهندس خطیبی، عضو کمیته تدوین استاندارد ملی بتن نیز در این باره معتقد است.....
فعالیت عمرانی در فصل سرما و یخبندان، به خاطر تاثیراتی که پائین بودن دما روی فرآورده های ساختمانی، بالاخص تولید بتن و قطعات بتنی دارد، آثار تخریبی خود را به صورت بسیار وسیع تری نمایان می کند.در تفسیر بخش اول آئین نامه بتن ایران که با همکاری انجمن بتن ایران و سازمان مدیریت و برنامه ریزی تدوین شده است، برای بتن ریزی در هوای سرد الزاماتی معین شده است که عدم رعایت این الزامات باعث تخریب و افت شدید مقاومت و کیفیت بتن می شود. به نحوی که بنابر تفسیر آئین نامه بتن ایران ، اگر بتن بلافاصله بعد از ریختن یخ بزند، مقاومت و دوام آن به شدت کاهش می یابد زیرا آب برای واکنش شیمیایی سیمان کاهش یافته و درجه آب گیری سیمان، کند یا متوقف می شود.
از طرفی دمای پایین مصالح دپو شده در محوطه های باز و در معرض برف و باران نیز باعث کاهش دمای بتن می شود لذا ضروری است که جهت دستیابی به دمای مورد نیاز فرآوری بتن، مصالح را گرم کرد.مهندس خطیبی، عضو کمیته تدوین استاندارد ملی بتن نیز در این باره معتقد است تعداد اندکی از شرکت هایی که از سوی شهرداری تهران به عنوان تولید کنندگان مجاز تولید جدول معرفی شده اند دارای امکانات لازم برای تولید این قطعات در فصل یخبندان و سرما هستند و این در حالیست که معمولا در کشور ما بهمن ماه و اسفند ماه فصل افتتاح پروژه هاست و به همین منظور آماده کردن پروژه ها برای افتتاح در ماه های سرد سال متاسفانه پیمانکاران و مجریان را به بی توجهی در رعایت استاندارد های تولید بتن به خاطر تسریع در کارها هدایت می کند و به شرایط سرما و یخبندان چندان توجه نمی شودو در این میان کیفیت فدای یک برنامه تشریفاتی می شود . وی راه حل اساسی این معضل را حرکت به سمت تولید قطعات بتن پیش ساخته در کارخانه های معتبر می داند که هم سرعت تولید این قطعات را افزایش می دهد و هم به فاکتور کیفیت آسیب نمی رسد. خطیبی معتقد است، بتن تازه همانند نوزادی تازه متولد شده است که باید تا سن بلوغ و رسیدن به مقاومت لازم از آن مراقبت کرد . بتن برای رشد نیازمند دما، رطوبت و زمان است و چنانچه یکی از این فاکتور ها متوقف شود یا از شرایط تعریف شده خارج شود، رشد بتن کند یا متوقف خواهد شد . به همین منظور در کارخانه های بزرگ در فصل سرما با استفاده از بخار آب و تجهیزات حم---ام بخار، گرمخانه ویا سالن با هوای متعادل، ضمن حفظ دمای لازم برای رشد بتن، رطوبت مورد نیاز آن را نیز تامین می کنند و بتنی که با این روش تولید شود، دارای بهترین کیفیت خواهد بود. اما متاسفانه پیمانکاران و مجریان به خاطر اینکه سود بیشتری از یک پروژه ببرند، این قبیل مصالح را در پای کار به وسیله کارگران غیر ماهر و در شرایط جوی نامناسب تولید و نگهداری می کنند که آثار سوء آن در ایام بعد از افتتاح پروژه نمایان می شود. این کارشناس ارشد بتن به حوادثی از قبیل ایجاد حفره یا کانال های ناگهانی در سطح خیابان ها که باعث خسارات مالی و جانی و حتی بعضا منجر به فوت شهروندان می شود اشاره می نماید و یادآوری می کند که بخش قابل توجهی از این حفره های ناگهانی که در خیابان ها ایجاد می شود، به خاطر عدم رعایت مقررات و اصول فنی و مهندسی در لایه های زیرین معابر است که در زمان افتتاح از چشم ها پنهان است و متاسفانه نظارت های لازم و کافی نیز اعمال نشده است . خطیبی می گوید یخ زدگی بتن تازه، جدای از موضوع دوام بتن سخت شده است و چنانچه بتن تازه یخ بزند یا شرایط لازم برای نگهداری آن فراهم نشود، این بتن با سرعت زیاد دچار فروپاشی خواهد شد و هیچگونه علاجی هم ندارد.این کارشناسان رعایت نسبت آب به سیمان پایین در مرحله تولید بتن و تولید به صورت ماشینی با بتن مرطوب ( Wet concrete) و تامین حداقل دمای عمل آوری و نگهداری 13 درجه سانتیگراد برای قطعات نازک و محافظت از بتن سخت شده با رعایت استاندارد تا رسیدن به مقاومت حداقل 24 مگا پاسکال را ضروری می دانند. وی جداول بزرگراه نیایش و بزرگراه آیت الله حکیم را مثال می زند که حتی تا زمان افتتاح نیز دوام نیاوردند و قبل از افتتاح متلاشی شدند.
