مهندسی عمران ایران

برای اصلاح الگوی مصرف در ساختمان و ساختمان سازی توسط مهندسان عمران ، باید روی اصلاح شیوه های ساخت کاربرد و این اقدام تنها با روی آوردن به صنعتی سازی امکان پذیر است.

دکتر محمود فاطمی عقدا معاون وزیر مسکن و شهر سازی و رئیس مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن در گفتگو با خبر نگار ما اظهار داشت: بحث اصلاح الگوی مصرف در ساختمان با چند موضوع درگیر لست. یکی از آنها در بعد استفاده از مصالح است. در حال حاضر به علت عدم رعایت شیوه مناسب مصرف مصالح ، پرت زیادی وجود دارد که هزینه زیادی را در بر دارد . مثلاً در تولید سیمان زیادی وجود دارد که هزینه بر است ، به منابع طبیعی آسیب می زند و با برداشت بی رویه از معادن شن و ماسه و بستر رودخانه‌ها و دامنه کوهها، تخریب محیط زیست را به دنبال دارد.
وی افزود: شیوه نامطلوب استفاده از مصالح، همچنین باعث احداث ساختمان‌ های با کیفیت نامناسب و آسیب پذیر می شود و هدر رفتن زمان و هزینه را برای جامعه در پی دارد.

فاطمی عقدا ادامه داد: ساختمان‌ هایی که به این شیوه ساخته می‌شوند، مقررات ملی ساختمان را رعایت نمی‌کنند و علاوه بر غیر مقاوم بودن و طول عمر کم، از منظر مصرف انرژی نیز بسیار بالا هستند. در ارتباط با اصلاح مصرف انرژی نیز بسیار بالا هستند. در ارتباط با اصلاح الگوی مصرف در ساختمان لازم است روی بحث اصلاح شیوه ‌های ساخت، در حال حاضر اقدمات عملی و اجرایی صورت گیرد.
وی یادآور شد: در نحوه استفاده از مصالح ساختمانی و فرآوری آنها باید اقدامات اساسی انجام شود و بدین ترتیب باید صنایع و مصالح انرژی بر، یا از طریق خط تولید یا جایگزینی مورد تجدید نظر قرار گیرند. بطور مثال در تولید آجر ، انرژی زیادی مصرف می شود و خود آن نیز به عنوان یک عنصر سازه‌ای طبق مقررات ملی ساختمان نمی‌تواند مصرف شود و لازم است با مصالح سبک و مقاوم در برابر زلزله و عایق در برابر حرارت و صوت جایگزین شود.

رئیس مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن گفت: موضوع دیگر با توجه به اقلیم کشور، استفاده از منابع انرژی تجدید ناپذیر مانند باد و خورشید است.
می‌توان با پیش ‌بینی استفاده مجدد از آب مصرفی در فضای سبز و در فلاش تانک‌ها، مصرف آب را بهینه کرد. وی با اشاره به اینکه اصلاح الگوی مصرف در صنعت ساختمان منوط به صنعتی‌سازی است ، اضافه کرد: احداث صنعتی ساختمان می تواند در رفع تمام نواقص گفته شده اثر گذار باشد، زیرا قادر است دوام و طول عمر ساختمان را افزایش دهد، چون از مصالح با کیفیت استفاده می‌شود ، هم صرفه ‌جویی در زمان و انرژی خواهیم داشت و هم آسایش و راحتی ساکنان تامین خواهد شد.

معاون وزیر مسکن یادآور شد: در این سیستم ضریب انتقال صورت کم است ، از در و پنجره‌های استاندارد و شیشه ‌های دو جداره استفاده می‌شود و در مقابل ضربه‌ های کوبش نیز مقاوم است . وی خاطر نشان کرد: جنبه دیگر صنعتی سازی ، فرهنگ‌سازی در جامعه است؛ از این رو فرهنگ زیستن در ساختمان و آپارتمان با هدف به حداقل رساندن مصرف انرژی، آب و غیره باید به مردم آموزش داده ‌شود.
فاطمی عقدا گفت: صنعتی سازی نیاز به مقدماتی دارد. تا زمانی که به دور از چشم قانون بتوانند هر طور که دلشان خواست بسازند، منابع را با مصالح غیر استاندارد تولید، مصرف و به بازار عرضه کنند، نمی ‌توان انتظار خروجی و محصول مناسبی داشت. وی اظهار داشت: صنعتی سازی امکان کنترل کیفی در تمام مراحل اجرا و ساخت را میسر می‌کند، زیرا وقتی در کارخانه ‌ای کالایی را تولید و یا حتی مونتاژ می‌کنیم، می‌توان کنترل کیفی را انجام داد، ولی وقتی مصالح توسط افراد و کارگران غیر ماهر و غیر مرتبط بطور زیرپله‌ ای تولید و استفاده می‌شود، دیگر چنین امکانی وجود ندارد. وجود چنین شرایطی در کشور امکان صنعتی سازی را سلب کرده است.

رئیس مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن ادامه داد: با توجه به خسارات شدید جانی و مالیی که کشور در اثر حوادث لرزه ‌ای و سوانح طبیعی متحمل شده، با پیگیری‌ های مرکز در مورد بحث اجرای استاندارد اجباری مصالح ساختمانی، قانونمند کردن و بهینه ‌سازی شیوه ‌های تولید، نگهداری و توزیع سیمان در کشور و حمایت از صاحبان فناوری‌های جدید در ساخت وساز قدم‌هایی برداشته شده است. با حمایت ‌هایی که دولت در قانون بودجه 86 به عمل آورد و با توجه به نیاز شدید کشور به ساخت مسکن که دیگر به شیوه سنتی جواب گو نیست، صنعتی سازی مورد توجه قرار گرفت. در حال حاضر بیش از 500 متقاضی ارائه ‌دهنده فناوری نوین در صنعت ساختمان طی یک سال گذشته توسط مرکز تایید شده و 90 شخصیت حقیقی یا حقوقی مجوز یا تاییدیه فنی را از مرکز برای اجرای این فناوری‌ ها دریافت کردند. بعضی از این فناوری ‌ها قادرند ساعتی 7 متر مربع مسکن تولید کنند، بدین ترتیب یک ساختمان یک طبقه 200 متر مربعی که با شیوه سنتی حداقل 6 ماه تا یک سال ساخته می شد، با این شیوه در چند روز احداث می‌شود.
وی با اشاره به اینکه صنعتی سازی یکی از راه کارهای جدی برای اصلاح الگوی مصرف در ساختمان است، گفت: در این شیوه، زمان اجرا کاهش می یابد، پرت مصالح نداریم، مصرف اضافی مصالح به حداقل می ‌رسد و در مجموع یک ساختمان سبک احداث می‌شود.

معاون وزیر مسکن یادآور شد: باید مراقب باشیم اجرای صنعتی به شیوه سنتی انجام نگیرد، زیرا در کشور ما این خطر وجود دارد. برای جلوگیری از این مشکل، مرکز فناوری ‌ها را نیز تدوین کرده است.
وی در مورد نحوه نظارت بر استفاده از این شیوه نامه‌ ها گفت: بطور کلی مرکز تمام این موارد را توصیه و پیشنهاد می‌کند، و ضمانت اجرای مقررات با سازمان نظام مهندسی و شهرداری است.
این مقام مسئول در مورد آئین نامه نظارت بر استاندارد‌های اجباری در مراحل تولید، توزیع و مصرف مصالح ساختمانی گفت: این مصوبه در سال 86 توسط دولت تصویب شد و از اول خرداد ماه امسال لازم الاجرا است. بدین ترتیب موسسه استاندارد و وزارت صنایع با تولید کنندگان واحدهای غیر استاندارد برخورد می کند و وزارت بازرگانی نیز از توزیع آنها ممانعت به عمل می آورد. وزارت مسکن و نظام مهندسی هم موظفند در محیط کار و حین اجرا از بکارگیری این مصالح جلوگیری کنند.

این مصوبه طوری طراحی شده که عرصه را بر واحدهای تولید غیر استاندارد تنگ می‌کند، بطوری که به ناچار به تعطیلی می شودند یا طبق استاندارد باید عرضه کنند. وی در مورد راهکارهای کاهش مصرف انرژی در ساختمان گفت: اجرای صنعتی ساختمان، اندودهای عایق حرارتی و صوتی، آب شیرین کن‌های خورشیدی در مناطق جنوبی کشور، انرژی‌ های تجدید ناپذیر مثل باد و خورشید و توجه به شرایط اقلیمی در ساخت و ساز از راهکارهای مهم در این زمینه است. وی در پایان گفت: مرکز 150 استاندارد اجباری ساختمانی را تهیه کرده است.