اگرچه وضعیت مهار تصادفات و تلفات جادهای طی سالهای اخیر با روندی بسیار کند روبه بهبود است اما به دلیل نبود برنامه منسجم و عدم همگرایی دستگاهها دستاوردی چندان مثبت و قابل قبول حاصل نشده است درحالیکه این موضوع نیازمند نگاه ملی و فرادستگاهی است.
بهمن عشقی کارشناس حمل و نقل جادهای با بیان اینکه از سالهای دور و در دولتهای گذشته اقدام عاجلی برای مهار تصادفات و کاهش نرخ تلفات و بهبود وضعیت ایمنی راهها نشده است، گفت: علیرغم زحمات سنگین پلیس راه و راهداری برای بهبود وضعیت ایمنی راهها، چندین سال است که از نظر نرمافزاری و سختافزاری اقدامی برنامهریزی شده و پویا مرتکب نشدهایم تا بتوان نرخ تصادفات جادهای را مهار کنیم. مجموعه راهداری نتوانسته به بخشی از مغز پلیس تبدیل شود وی با انتقاد از اینکه پلیس راه و سازمان راهداری هر یک کار خود را انجام میدهند، اظهار کرد: فعالیتهای سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای به عنوان متولی بر حذف نقاط حادثهخیز متمرکز شده که همه چیز حذف نقاط حادثهخیز نیست و پلیس راه نیز بر نظارت و گشتزنی متمرکز شده که اگرچه لازم است اما به تنهایی کافی نیست.
این کارشناس معتقد است: مجموعه راهداری طی سالهای اخیر نتوانسته به بخشی از مغز پلیس تبدیل شود که سبب شده پلیس براساس برآوردهای کارشناسی خود اقدام کند، گرچه این اقدامات مثبت است و زحمات زیادی ارائه میشود اما برنامهریزی شده نبوده است. برای مهار تصادفات جادهای باید از روی دست دیگران بنویسیم عشقی با بیان اینکه رشد تصادفات جادهای فقط بیماری جادههای ایران نیست و در همه کشورهای در حال توسعه رخ میدهد، اظهار کرد: در این زمینه مکلف هستیم از روی دست دیگران بنویسیم؛ باید چگونگی برخورد کشورهایی که این مراحل را گذراندهاند، بررسی شود.
وی با تاکید بر اینکه تنها نباید به موضوع مهندسی نگاه کرد بلکه باید دیدگاه جامعهشناسانه هم داشت، افزود: بدنه دولت نباید برای این کار خیلی بزرگ شود. دولت باید مجال دهد تشکلهای مردمی در این زمینه راه بیفتند چراکه مردم حرف مردم را بهتر میفهمند تا حرف حاکمیتی دولت را. فعال شدن NGOها میتواند بازوی کمکی دولت باشد مدیرکل سابق دفتر ترافیک و ایمنی سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای با تاکید بر اینکه فعال شدن NGOها در این زمینه میتواند بازویی برای کمک به دولت باشد، تصریح کرد: دولت باید بزرگوارانه انتقادات را تحمل کند و اجازه دهد بخش خصوصی در این زمینه اظهارنظر کند اما امروز یک انجمن فعال در این زمینه وجود ندارد. عشقی با اشاره به ورود یک دستگاه اتوبوس به ساختمان مسکونی به دلیل نقص فنی در مدت اخیر در استان ایلام، گفت: گذشته از اینکه تصادف کاملا قابل پیشگیری بود، پس از وقوع حتی این موضوع کالبد شکافی نشد که مورد مشابه آن اتفاق نیفتد؛ چاره جلوگیری از تردد اتوبوسهای فاقد معاینه فنی بررسی نشد. جای سوال است که چرا رسانهها به راحتی از آن گذشتند و چرا دادستان کل کشور در این زمینه وارد نشد؟ آیا مسافران بیگناه ارزش نداشتند؟ آیا شرکت مسافربری به تنهایی مقصر است و لغو پروانه فعالیت یک شرکت کافی است؟ از طرف دیگر در این میان انجمن فعالی که به عنوان وجدان جامعه یقهگیر دولت باشد، وجود ندارد و به سادگی از این فاجعهها گذشته میشود. وی با انتقاد از اینکه اقدام جدی و اصولی برای کاهش تصادفات و مهار تصادفات جادهای نشده و در اولویت دولتها نبوده است، ابراز عقیده کرد: عملگرایانه و با اهداف کمی مشخص و فرادستگاهی و ملی به سمت مهار تصادفات جادهای حرکت نکردهایم. آموزش فرهنگ ترافیکی مهمتر از حل معادله مثلثاتی است این کارشناس اظهار کرد: متاسفانه امروزه دروس متعدد تاریخ، جغرافیا، ریاضیات و ... در مدارس آموزش داده میشود به جز استفاده از وسایل نقلیه موتوری و آداب معاشرت با ترافیک و آموزشهای راهنمایی و علائم رانندگی؛ کودکان ما به شلختگی ترافیکی عادت کرده و تربیت میشوند در حالیکه فردا به راننده شهر و جاده تبدیل میشوند و این شلختگی در وجودشان باقی میماند. وی با بیان اینکه داشتن جادههای امن با شعار و یک روز ایمنی و گفتههای مختلف مسوولان ایجاد نخواهد شد و نیازمند نگاه فرادستگاهی است، اظهار کرد: در این زمینه هلال احمر، وزارت راه، پلیس راهنمایی و رانندگی، وزارت آموزش و پرورش، رسانههای ملی و وزارت صنایع و خودروسازی باید پاسخگو باشند و دادستانی کل کشور به عنوان نهاد ناظر و بازخواست کننده.
عشقی تصریح کرد: آموزش و پرورش باید آداب ترافیکی را در دروس مدارس بگنجانند چراکه این موضوع مهم تر از حل کردن یک معادله مثلثاتی است و ممکن است یک فرد هیچ گاه یک مساله معادلاتی را حل نکند اما قطعا یک راننده یا یک مصرف کننده شبکه حمل و نقل جادهای کشور خواهد بود و لازم است فرهنگ رانندگی و ترافیکی بداند.
خبرگزاری دانشجویان عمران ایران
