مهندسی عمران ایران

مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان شامل معرفی انواع مصالح و فراورده ھای ساختمانی متعارف و استانداردھای ملی و نیزالزامات کاربردی مربوط به ھریک از آنھا در سیزده فصل بشرح زیر می باشد:

5-1 کلیات
5-1-1- دامنه و حدود کاربرد
5-1-2- طبقه بندی مصالح
5-1-3- استانداردھا
5-1-4- ارائه ویژگی ھا
5-1-5- کنترل ویژگی ھا
5-1-6- تطابق با ویژگی ھای استاندارد
5-1-7- استفاده مجدد
5-1-8- مصالح جدید یا مشابه
5-1-9- انبار کردن
5-1-10- ساخت و تولید در کارگاه

5-2- آجر، سفال، کاشی و سرامیک
5-2-1- آجر
5-2-1-1- تعریف
5-2-1-2- دسته بندی
5-2-1-3- ویژگی ھا و الزمات کاربردی
5-2-2- فرآورده ھای سفالی
5-2-2-1- تعریف
5-2-2-2- دسته بندی
5-2-2-3- ویژگی ھا و الزامات کاربردی
5-2-3- کاشی
5-2-3-1 دسته بندی
5-2-4- کاشی موزاییکی گروھی ( سرامیک )
5-2-4-1- دسته بندی
5-2-5- استانداردھا

به منظور نظارت بر تامین نیازھای حداقل ساکنین و بھره برداران از ابنیه و ساختمان ھای مشمول قانون نظام مھندسی و کنترل ساختمان، از نظر محدودیت ھا، ابعاد حداقل فضاھا، نورگیری و تھویه مناسب و سایر الزامات عمومی، این مقررات بعنوان بخشی از مقررات ملی ساختمان ایران ملاک عمل قرار می گیرد.
طبق ماده ٣٣ قانون نظام مھندسی و کنترل ساختمان مصوب اسفند ماه ١٣٧۴ ، مجموعه اصول و قواعد فنی و آیین نامه کنترل و اجرای آنھا با نام مقررات ملی ساختمان به منظور اطمینان از ایمنی، بھداشت، بھره دھی مناسب، آسایش و صرفه اقتصادی، مورد استفاده قرار می گیرد.

4-1- کلیات
4-1-1- اھداف
4-1-2- الزام به اجرای مقررات
4-1-3- حدود و دامنه شمول مقررات
4-1-4- تعاریف
4-1-5 دسته بندی ساختمان ھا
4-1-6 انواع تصرف ھا
 

4-2- ضوابط کلی
4-2-1- شکل و ظاھر ساختمان
4-2-2- الزامات کارگاه ساختمانی
4-2-3- الزامات مصالح و فرآورده ھای ساختمانی
4-2-4- الزامات ساختمان درخصوص تأسیسات و تجھیزات شھری
4-2-5- الزامات ساختمان درخصوص حفاظت در برابر لرزش، حرارت و صدا
4-2-6- الزامات ساختمان درخصوص تجھیزات حفاظت در برابرسوانح
4-2-7- ضوابط نگھداری حیوانات خانگی

فهرست مطالب این مبحث از
مقررات ملی ساختمان به صورت زیر است:
3-1-1 تعاریف
3-1-2 مقررات کلی
3-1-3 بخش ھای سه گانه راه خروج
3-1-4 اجزای تشکیل دھنده راه خروج
3-1-5 ظرفیت راھھای خروج
3-1-6 حداقل تعداد راھھای خروج الزامی
3-1-7 چگونگی استقرار راھھای خروج
3-1-8 روشنایی راھھای خروج
3-1-9 علامتگذاری راھھای خروج
3-1-10 ضوابط اختصاصی راهھای خروج در تصرف ھای مسکونی
3-1-11 ضوابط اختصاصی راههای خروج در تصرف ھای آموزشی / فرھنگی
3-1-12 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای درمانی / مراقبتی
3-1-13 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای تجمعی
3-1-14 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای اداری / حرفه ای
3-1-15 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای کسبی / تجاری
3-1-16 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای صنعتی
3-1-17 ضوابط اختصاصی راھھای خروج در تصرف ھای انباری
3-1-18 ضوابط اختصاصی ساختمان ھای بلند
ضمیمه: معادل انگلیسی تعاریف

مقدمه
اجرای تأسیسات برقی و مکانیکی در ساختمان ھا، استفاده از مصالح سوختنی، توسعه شبکه ھای انرژی، برق و گاز و بکارگیری تجھیزات گوناگون سبب افزایش احتمال آتش سوزی در ساختمان ھا گردیده است و به ھمین دلیل توجه بیشتر به موضوع حفاظت ساختمان ھا در برابر حریق، امری الزامی و اجتناب ناپذیر محسوب می گردد .به منظور حفظ جان و مال انسان ھا و فراھم ساختن ایمنی لازم در برابر آتش سوزی، رعایت اصولی در طراحی و اجرای ساختمان ھا ضروری است که مھمترین آن عبارتند از:
تأمین تمھیدات لازم در طراحی و اجرای ساختمانھا بمنظور پیشگیری از بروز حریق.
فراھم ساختن شبکه ھای علائمی محافظ ( تشخیص، ھشدار، اعلام ) و امکانات مھار، کنترل و اطفاء حریق در ساختمان.
جلوگیری از گسترش آتش و دود در ساختمان و سرایت حریق از یک ساختمان به ساختمان دیگر.
پیش بینی راه ھای خروج جھت خارج شدن به موقع و ایمن افراد از ساختمان و انتقال آنان به مکان ھای امن بر اساس تصمیمات متخذه در جلسات کمیته تخصصی مبحث سوم، در نخستین مرحله از تدوین و تصویب مقررات ملی ساختمان پیرامون حفاظت ساختمان ھا در برابر حریق، تأمین ایمنی لازم جھت حفظ جان انسانھا مورد تأکید بوده است و به ھمین دلیل در این مرحله مقررات و ضوابط مربوط به راه ھای خروج از بنا و فرار از حریق که از بیشترین اھمیت و تاثیر در این راستا برخوردار می باشند، به شرح صفحات پیوست تدوین و پس از بررسی و تصویب در کمیته تخصصی مبحث سوم جھت تصویب نھایی به شورای تدوین مقررات ملی تقدیم گردیده است.

این کتاب شامل نظامات اداری در یازده عنوان و یک پیوست با عنوان مجموعه شیوه نامه ھا ی مصوب اردیبھشت ماه 1384 و شامل ھشت فصل به شرح زیر می باشد:
فصل اول
2-1 تعاریف
2-2 مقررات ملی ساختمان
2-3 اشخاص حقوقی و دفاتر مھندسی طراحی ساختمان
2-4 اشخاص حقوقی و دفاتر مھندسی اجرای ساختمان
2-5 ناظر
2-6 شھرداری ھا و سایر مراجع صدور پروانه ساختمان
2-7 سازمان نظام مھندسی ساختمان
2-8 وزارت مسکن و شھرسازی
2-9 شناسنامه فنی و ملکی ساختمان
2-10 ترویج
2-11 متفرقه

پیوست - مجموعه شیوه نامه مصوب اردیبھشت ماه 1384
ماده ١- تعاریف
ماده ٢- اھداف
ماده ٣- خدمات طراحی ، اجرا ، نظارت ساختمان

فصل دوم: طراحی ساختمان
ماده ۴- طراحی ساختمان
ماده ۵- دفاتر مھندسی طراحی ساختمان
ماده ۶- طراحان حقوقی ساختمان

فصل سوم: اجرای ساختمان
ماده ٧- اجرای ساختمان
ماده ٨- دفاتر مھندسی اجرای ساختمان
ماده ٩- مجریان حقوقی ساختمان
ماده ١٠ - مجریان انبوه سازکاربرگ ھای شماره ١و ٢و ٣ انبوه ساز
ماده ١١ - حدود صلاحیت و ظرفیت اشتغال کاردان ھای فنی، دیپلمه ھای فنی و معماران تجربی
ماده ١٢ - طرح و ساخت ساختمان توسط مجریان حقوقی یا دفاتر مھندسی اجرای ساختمان

فهرست مطالب به صورت است:
• کلیات : 1- هدف
• مفاھیم اصلی و راھنمای تدوین مقررات ملی ساختمان : 1- مقررات ملی ساختمان ، 2- موضوع مقررات ملی ساختمان ، 3- کاربرد مقررات ملی ساختمان ، 4- قلمرو مقررات ملی ساختمان ، 5- سازمانھای عھده دار کنترل ، 6- مأموران عھده دار کنترل ، 7- مراجع تصویب ، 8- اعتبار حرفه ای و تخصصی مقررات ملی ساختمان ، 9- حوزه شمول مقررات ملی ساختمان ، 10- تدوین مقررات ملی ساختمان ، 11- طرح کلی مقررات ملی ساختمان ایران
• شیوه نامه بخش بندی و نگارش مباحث
• نحوه استفاده از مبحث اول
• فھرست تعاریف

کلیات
کلیه واژه ھا و اصطلاحات فنی و حقوقی به کار رفته در تمامی مباحث مقررات ملی ساختمان در این مبحث گردآوری شده است. اما به دلیل چاپ تدریجی مباحث مختلف مقررات ملی ساختمان، ھر مبحث، واژه ھا و اصطلاحات خود را جداگانه تھیه نموده است، لذا به منظور حفظ ھماھنگی در کل مجموعه این مقررات، ھمه این واژه ھا در مبحث اول تحت عنوان تعاریف منتشرمیگردد.

1 – ھدف
ھدف از تدوین این مبحث، ایجاد پایه ای برای تفاھم میان دست اندرکاران صنعت ساختمان و یکسان سازی مفاھیم در حوزه شمول مقررات ملی ساختمان میباشد.ھمچنین این مبحث منبع مناسبی بر آموزش و ارجاع در کلیه بخش ھای صنعت ساختمان خواھد بود. از طرفی با توجه به اینکه ممکن است یک تعریف در بخش ھای مختلف این صنعت به گونه ھای متفاوتی ارائه گردند، با گردآوری آنھا در یک مجموعه، مرجعی مناسب جھت مقایسه نحوه کاربرد تعاریف در بخش ھای مختلف، برای دست اندرکاران و قانونگذاران فراھم می گردد، تا ھدف خود را از بیان یک واژه، از میان تعاریف مختلف برای آن واژه، بیان نمایند.

مفاھیم اصلی و راھنمای تدوین مقررات ملی ساختمان
1- مقررات ملی ساختمان
مقررات ملی ساختمان عبارت است از مجموعه:
الف- اصول و قواعد فنی که رعایت آنھا در طراحی، محاسبه، اجرا، بھره برداری و نگھداری ساختمان ھا، به منظور اطمینان از ایمنی، بھداشت، بھره دھی مناسب، آسایش و صرفه اقتصادی الزامی است.
ب-آئین نامه کنترل اجرا که حوزه شمول اصول و قواعد آن، ترتیب کنترل اجرای آنھا، حدود و اختیارات و وظائف سازمان ھای عھده دار کنترل و ترویج این اصول و قواعد در ھر مبحث را تعیین میکند.